ජාතික උද්භිද උද්‍යාන දෙපාර්තමේන්තුව

 

හැඳින්වීම 

 ජාතික උද්භිද උද්‍යාන දෙපාර්තමේන්තුව, උද්භිද විද්‍යාත්මක කටයුතු සම්බන්ධ ශ්‍රී ලංකාවේ පුරෝගාමී ආයතනය වේ. ශාක විතැන් සංරක්ෂණය, ශාක පිළිබඳ අධ්‍යපන කටයුතු, ශ්‍රී ලංකාවේ උද්‍යාන අලංකරණ විද්‍යාව ප්‍රවර්ධනය සඳහා පර්යේෂණාත්මක සහ තාක්ෂණික වැඩසටහන්, මල් වගා පර්යේෂණ සහ සංවර්ධන වැඩසටහන් ක්‍රීයාත්මක කිරීම සඳහා විශාල දායකත්වයක් ලබාදෙන අතර දෙස් විදෙස් සංචාරකයින් සඳහා ආකර්ශනීය ස්ථානයක් ද වේ.

ප්‍රධාන උද්භිද උද්‍යාන වන පේරාදෙණිය රාජකීය උද්භිද උද්‍යානය (1821), හක්ගල උද්භිද උද්‍යානය (1861), ගම්පහ හෙනරත්ගොඩ උද්භිද උද්‍යානය (1876) සහ ගනේවත්ත වන ඖෂධ පැලෑටි උද්‍යානයට අමතරව පිළිවෙලින් 2013 සහ 2015 වර්ෂයන් හි හම්බන්තොට මිරිජ්ජවිල වියළි කලාපිය උද්භිද උද්‍යානය සහ අවිස්සාවේල්ල තෙත් කළාපිය උද්භිද උද්‍යානය මහජනතාවට විවෘත කරන ලදී.  

දැක්ම 

‘‘ උද්භිද විද්‍යාත්මක හා සෞන්දර්යාත්මක කටයුතු උසස් මට්ටමකින් පවත්වාගනිමින් නිවර්තන කලාපීය හොඳම උද්භිද උද්‍යාන බවට පත් වීම.”

මෙහෙවර 

‘‘ ස්වාභාවික සහ නිර්මිත පරිසරයන් තුළ ඇති ශාක සම්පත් අධ්‍යනය,  තිරසාර සංරක්ෂණය,  අගය කිරීම තුළින් ශාක සම්පත ජනතාවට සමීප කරවීම.”    

ප්‍රධාන කාර්යයන්

  • ශ්‍රී ලංකාවේ ශාක විවිධත්වය සංරක්ෂණය කිරී‍මෙහිලා පරිබාහිර සංරක්ෂණ ක්‍රමවේද ක්‍රියාවට නැංවීම සඳහා අවශ්‍ය සැලසුම් සකස් කිරීම හා ක්‍රියාවට නැංවීම.
  • අධ්‍යාපන හා සන්නිවේදන ක්‍රමවේද උපයෝගි කර ගනිමින් ශ්‍රී ලංකාවේ ශාක සම්පත් පිළිබඳව හා ශාක සම්පත් බැඳී පවත්නා විවිධ වූ කර්මාන්ත සඳහා අවශ්‍ය වන්නා වූ  නිවැරදි  තොරතුරු හා ශිල්පීය ඥානය ලබා දීමට වැඩසටහන් ක්‍රියාවට නැංවීම.
  • ශ්‍රී ලංකාවේ මල් වගා ව්‍යාපාර සංවර්ධනය කිරීම සඳහා අවශ්‍ය වන්නා වූ විවිධ පර්යේෂණ හා තාක්ෂණ ක්‍රමවේද අත් හදා බැලීම හා ක්‍රියාවට නැංවීම.
  • ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික උද්භිද උද්‍යාන උසස් මට්ටමකින් පවත්වා ගෙන යාම.
  • සුදුසු ස්ථාන වල නව උද්භිද උද්‍යාන පිහිටුවීම සඳහා අවශ්‍ය වන්නා වූ සංවර්ධන වැඩසටහන් සැලසුම් කිරීම.
  • අලංකරණ උද්‍යාන විද්‍යාව (Amenity Horticulture) ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රචලිත කිරීම සඳහා අවශ්‍ය පර්යේෂණ හා තාක්ෂණ වැඩසටහන් ක්‍රියාවට නැංවීම.
  • ශ්‍රී ලංකාවේ හඳුනාගත් ඓතිහාසික වටිනාකමකින් යුත් වෘක්ෂලතා සංරක්ෂණය කිරීම සඳහා අවශ්‍ය තාක්ෂණ උපදෙස් ලබා දීම.
  • අනුරාධපුර ජයසිරිමහබෝධීන් වහන්සේගේ සෞඛ්‍ය ආරක්ෂාව යහපත්ව පවත්වාගෙන යාම.

දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ ඇති ආයතන සහ ඒකක

  • පේරාදෙණිය රාජකීය උද්භිද උද්‍යානය
  • හක්ගල උද්භිද උද්‍යානය
  • ගම්පහ හෙනරත්ගොඩ උද්භිද උද්‍යානය
  • ජාතික ශාකාගාරය
  • ගනේවත්ත ඖෂධ උද්‍යානය
  • වියළි කලාපීය උද්භිද උද්‍යානය,මිරිජ්ජවිල , හම්බන්තොට
  • සීතාවක ‍තෙත් කලාපීය උද්භිද උද්‍යානය, අවිස්සාවේල්ල
  • මල් වගා පර්යේෂණ හා ප්‍රවර්ධන අංශය
  • අධ්‍යාපන මධ්‍යස්ථානය, පේරාදෙණිය
  • කොළඹ ජනාධිපති මන්දිර උද්‍යානය 
  • කොළඹ අරලියගහ මන්දිර උද්‍යානය
  • කොළඹ අග්‍රාමාත්‍ය කාර්යාලය උද්‍යානය
  • මහනුවර ජනාධිපති මන්දිර උද්‍යානය
  • නුවරඑළිය ජනාධිපති මන්දිර උද්‍යානය 
  • නුවරඑළිය අග්‍රාමාත්‍ය මන්දිර උද්‍යානය
  • අනුරාධපුර ජනාධිපති මන්දිර උද්‍යානය
  •  සුවහස් මල් සෙ‍වන කාර්යාලය
  • "හරිත පියස" පුහුණු මධ්‍යස්ථානය
  • දෙපාර්තමේන්තු ප්‍රධාන කාර්යාලය
  • මහනුවර පිටකන්ද පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය යුධ සුසාන භූමිය
  • බොරැල්ල පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය යුධ සුසාන භූමිය
  • ජාවත්ත පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය යුධ සුසාන භූමිය
  • ත්‍රිකුණාමලය නිලාවේලි පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය යුධ සුසාන භූමිය