ජාතික සත්වෝද්‍යාන දෙපාර්තමේන්තුව

 

 

හැඳින්වීම 

වන සතුන් අල්ලා තබාගෙන පිටරට සත්වෝද්‍යාන වෙත ප්‍රවාහනය කරන තුරු  රඳවා තබා ගන්නා පුද්ගලික වන සත්ත්ව එකතුවක් ලෙස 1920 දශකයේ පෙර භාගයේ දී මෙම සත්වෝද්‍යානය පිහිටුවන ලදී. දෙහිවල ප්‍රදේශයේ අක්කර 11ක භූමි භාගයක් තුළ ජර්මන් ජාතික ජෝන් හාගෙන්බර්ග් මහතා විසින් ආරම්භ කරන ලද දෙහිවල සත්වෝද්‍යානය වර්ෂ 1936 ජූලි 01 වන දින රජයට පවරා ගන්නා ලදී.පසුව මෙම සත්වෝද්‍යානය වර්ෂ 1946 දී ස්වාධීන රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුවක් ලෙස ස්ථාපිත කරන ලදී. පසුව ජාතික සත්වෝද්‍යාන දෙපාර්තමේන්තුවේ පාලනය සහ කළමනාකරණය කිරීමේ කටයුතු 1982 අංක 41 දරණ ජාතික සත්ත්ව උද්‍යාන පනතේ විධිවිධාන යටතට පත්කරන ලදී.මේ වන විට දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ දෙහිවල ජාතික සත්වෝද්‍යානය, පින්නවල අලි අනාථාගාරය සහ පින්නවල සත්වෝද්‍යානයේ ශ්‍රී ලංකානු කලාපය යන මෙහෙයුම් ඒකක  තුනක ප්‍රදර්ශන කටයුතු සිදු කරන  අතර රිදියගම සෆාරි උද්‍යානයේ ඉදිකිරීම් කටයුතු සිදු කරමින් පවතී.

දැක්ම 

‘‘ ලෝකයේ විශිෂ්ටතම සත්වෝද්‍යාන පවත්වාගෙන යනු ලබන ආයතනයක් බවට පත්වීම .”

මෙහෙවර 

‘‘ නවීන සත්වෝද්‍යාන සංකල්ප යටතේ, ආකර්ෂණීය ශිල්පීය ක්‍රම සහ ප්‍රවීණතාවයන් උපයෝගී කර ගනිමින්, පිළිගත් නීතිරීති වලට අනුකූලව උපරිම රැකවරණය යටතේ නිවහන සපයමින්, විවිධත්වයෙන් යුතු සෞඛ්‍ය සම්පන්න සත්ත්ව එකතුවක් ප්‍රදර්ශනය කිරීම .”    

ප්‍රධාන කාර්යයන්

  • ස්වාභාවික  තත්ත්වයට ආසන්න වාසභූමියක් තුළ විවිධත්වයෙන් යුතු දේශීය සහ විදේශීය සත්ත්ව එකතුවක් පවත්වාගෙන යාම.
  • රඳවාගෙන සිටින සතුන්ගේ පැවැත්ම, සුභසාධනය සහ ස්වාභාවික හැසිරීම් ලක්ෂණ සහතික කිරීම.
  • තර්ජනයට ලක් වී ඇති, වඳ වීමට  ලක් වී ඇති සහ රටේ ආවේණික සත්ත්ව විශේෂයන් කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරමින් වන සත්ත්ව විශේෂයන්ගේ පරිබාහිර සංරක්ෂණය සහතික කිරීම.
  • වඳවීමට ලක්වී ඇති සතුන් සංරක්ෂණය කිරීම.
  • සංරක්ෂණ අභිජනන වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීම.
  • සත්ත්වයින් සහ අනෙකුත් සත්වෝද්‍යාන විෂයන් පිළිබඳ වූ දැනුම පුළුල් කර ගැනීම සඳහා පර්යේෂණ පැවැත්වීම.
  • සතුන්ගේ ජීවන ක්‍රියාවලියට අවම බාධාවක් වන අයුරින් දැනුම වර්ධනය කිරීම සහ විනෝදාස්වාදය ලබාදීම සඳහා සතුන් ප්‍රදර්ශනය කිරීම.
  • පාසල් දරුවන්ගේ අවිධිමත් අධ්‍යාපනය සඳහා සහය වීමක් වශයෙන් දුරස්ථ අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් පැවැත්වීම.
  • පාරිසරික සංචරණය ප්‍රවර්ධනය කරමින් සහ ප්‍රදර්ශනය කිරීමේ නවීන සංකල්ප මගින් සංචාරක කර්මාන්තයේ අවශ්‍යතා ඉටු කිරීම.
  • රට තුළ සත්වෝද්‍යාන ස්ථාපිත කිරීම්, මින් මැදුරු පරිපාලනය සහ කළමනාකරණය සඳහා ප්‍රතිපත්ති, සැලසුම් හා මාර්ගෝපදේශ සකස් කිරීම.
  • සේවකයන් සහ නරඹන්නන් සඳහා ආරක්ෂිත සහ තෘප්තිමත් පරිසරයක් සැපයීම.
  • ජාත්‍යාන්තර සංවිධාන සහ සත්වෝද්‍යාන ජාලය තුළ ක්‍රියාකාරී ලෙස සහභාගීවෙමින් සබඳතා ඇති කර ගැනීම සහ සත්ත්ව හුවමාරු වැඩසටහන් වලට දායක වීම.
  • සත්වෝද්‍යාන වෙත ලැදියාවක් දක්වන විශේෂ සංවිධාන, දේශීය සහ විදේශීය ස්වේච්ඡා සේවකයන්, බාහිර පර්යේෂකයින්, ශිෂ්‍යයින් සහ ඒ පිළිබඳව ක්‍රියාශීලීව දායක වීමට ලැදියාවක් දක්වන කණ්ඩායම් ධෛර්යමත් කිරීම.
  • ආහාර සැපයීමේ ගොවිපල, ශ්‍රව්‍ය දෘශ්‍ය ඒකක, ශ්‍රවණාගාර, නවීන පරීක්ෂණාගාර, සත්ත්ව රෝහල්, වෙන් වෙන් වශයෙන් පිහිට වූ සේවා ඒකක, කෞතුකාගාර සහ පුස්තකාල වැනි උපකාරක සේවා සංවර්ධනය කිරීම.
  • සත්ත්ව සංරක්ෂණයට අදාළ නිසි පාරිසරික ආරක්ෂිත මිනුම් දඩු වලට අනුකූලව ක්‍රියා කිරීම.
  • අඛණ්ඩ නඩත්තු කිරීම් සහ තත්ත්වය ඉහළ නැංවීමට වැඩසටහන් මෙහෙයවීම.
  • පොදු ජනතාව සහ පාසල් සමඟ අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් වැදගත් කළමනාකරණ වැඩසටහන් දියත් කිරීම.

ප්‍රධාන අරමුණු

  • සත්ත්ව කළමනාකරණය සහ සුභසාධනය
  • සංරක්ෂණය සහ අභිජනනය
  • පර්යේෂණය
  • සංරක්ෂණ අධ්‍යාපනය සහ ප්‍රදර්ශන
  • රසාස්වාදය සහ විනෝදාස්වාදය

මෙහෙයුම් ඒකක

  • දෙහිවල ජාතික සත්වෝද්‍යානය
  • පින්නවල අලි අනාථාගාරය
  • පින්නවල සත්වෝද්‍යානය
  • හම්බන්තොට සෆාරි උද්‍යානය